Loãng xương thường được coi là bệnh của người già, nhưng hiện nay tình trạng loãng xương ở người trẻ tuổi (dưới 40 tuổi) đang có xu hướng gia tăng đáng báo động. Ở người trẻ, xương vẫn đang trong quá trình tích lũy hoặc duy trì mật độ đỉnh, nên việc suy giảm mật độ xương sớm là một dấu hiệu bất thường.
Dưới đây là những nguyên nhân, hệ lụy và cách khắc phục tình trạng này:
1. Nguyên nhân khiến người trẻ bị loãng xương
Khác với người già bị loãng xương do lão hóa tự nhiên, người trẻ thường bị do lối sống hoặc bệnh lý nền:
- Chế độ dinh dưỡng nghèo nàn: Thói quen ăn uống đồ ăn nhanh, bỏ bữa, hoặc ăn kiêng quá mức dẫn đến thiếu hụt Canxi và Vitamin D. Việc tiêu thụ quá nhiều nước ngọt có ga (chứa acid phosphoric) cũng làm tăng đào thải canxi qua nước tiểu.
- Lười vận động: Khối cơ và xương chỉ phát triển mạnh khi chịu áp lực vận động. Những người làm văn phòng, ít tiếp xúc với ánh nắng mặt trời và ít tập thể dục sẽ có khung xương yếu hơn.
- Lạm dụng chất kích thích: Hút thuốc lá và uống nhiều rượu bia làm ngăn cản quá trình hình thành tế bào xương mới.
- Sử dụng thuốc chứa Corticoid: Nhiều người trẻ tự ý mua các loại thuốc giảm đau, thuốc trị viêm xoang, hoặc “thuốc tễ” tăng cân có chứa Corticoid. Đây là “kẻ thù” số 1 gây mục xương nếu dùng kéo dài.
- Bệnh lý nội tiết: Các bệnh lý như cường giáp, suy tuyến sinh dục, hoặc các bệnh về đường tiêu hóa (gây kém hấp thu) cũng là nguyên nhân chính.
2. Dấu hiệu nhận biết sớm
Loãng xương thường được mệnh danh là “kẻ sát nhân thầm lặng” vì nó không gây đau đớn ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, hãy cảnh giác nếu bạn có các biểu hiện:
- Hay bị chuột rút, đau mỏi cơ bắp thường xuyên.
- Đau lưng âm ỉ, đau tăng lên khi đứng lâu hoặc mang vác vật nặng.
- Móng tay giòn, dễ gãy.
- Gãy xương sau một va chạm nhẹ: Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất của tình trạng xương đã rất yếu.
3. Hệ lụy nghiêm trọng
Nếu không phát hiện sớm, người trẻ có thể phải đối mặt với:
- Lún xẹp đốt sống: Gây gù lưng, giảm chiều cao và đau lưng mãn tính.
- Gãy xương vùng cổ xương đùi: Đây là tai biến nặng nề nhất, có thể dẫn đến tàn phế, mất khả năng lao động khi tuổi đời còn quá trẻ.
- Chậm phục hồi: Xương loãng sẽ rất khó liền nếu chẳng may bị chấn thương, ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp và sinh hoạt.
4. Cách khắc phục và “Xây lại” khung xương
May mắn là ở người trẻ, quá trình tái tạo xương vẫn còn hoạt động tốt, bạn hoàn toàn có thể cải thiện bằng cách:
Thay đổi lối sống (Quan trọng nhất)
- Bổ sung Canxi và Vitamin D: Ăn nhiều tôm, cua, cá, sữa, các loại hạt và rau xanh đậm.
- Tắm nắng: Khoảng 15 phút mỗi ngày vào sáng sớm giúp cơ thể tự tổng hợp Vitamin D3.
- Tập luyện kháng lực: Các bài tập như đi bộ nhanh, chạy bộ, nâng tạ nhẹ hoặc leo cầu thang giúp kích thích xương chắc khỏe hơn.
Kiểm tra y khoa
- Đo mật độ xương (DEXA Scan): Đây là phương pháp chuẩn xác nhất để biết xương bạn đang ở mức độ nào.
- Điều trị bệnh lý nền: Nếu loãng xương do thuốc hoặc bệnh nội tiết, cần phối hợp với bác sĩ chuyên khoa để điều chỉnh lộ trình điều trị.
Lời khuyên: Đỉnh cao mật độ xương của con người thường nằm ở độ tuổi 25-30. Sau tuổi này, xương bắt đầu thoái hóa dần. Nếu bạn đang ở độ tuổi này và có lối sống ít vận động, hãy bắt đầu thay đổi ngay từ hôm nay.
